Gepubliceerd op 20-03-2008 – 22:05
Laatst bijgewerkt 20-03-2008 – 22:05
Nederlandse artsen kiezen er steeds vaker voor ernstig lijdende patiënten in de laatste levensfase diep in slaap te brengen (sedatie) tot de dood volgt. Tegelijkertijd neemt het aantal gevallen van euthanasie in ons land af.
Wetenschappers uit Rotterdam, Amsterdam en Utrecht schrijven dat in een studie die vandaag verschijnt in het medische tijdschrift British Medical Journal. Volgens hen zijn er aanwijzingen dat Nederlandse artsen sedatie steeds vaker aangrijpen als alternatief voor euthanasie.
Uit de studie blijkt dat een op de tien patiënten die sedatie ondergingen, eerder om euthanasie hadden gevraagd. De artsen die hen behandelden, willigden dat verzoek echter om uiteenlopende redenen niet in. Dat verklaart de verschuiving van euthanasie naar sedatie volgens Erasmus MC-onderzoeker Judith Rietjens maar ten dele. Volgens haar speelt de toegenomen aandacht voor andere zorg in de laatste levensfase, zowel onder artsen als in de media, ook een belangrijke rol.
Een vervolgstudie moet meer licht werpen op de beweegredenen van artsen om voor sedatie te kiezen. Rietjens: ,,Uit andere onderzoeken weten we dat artsen soms voor de methode kiezen omdat actieve levensbeëindiging ook voor hen heel ingrijpend is. In een enkel geval speelt de tijdrovende procedure, die moet voorkomen dat dokters bij euthanasie strafrechterlijk worden vervolgd, mee in de keuze voor sedatie.”
In de Tweede Kamer is eerder al verontrust gereageerd op het aan stijgende aantal gevallen van sedatie. Bij sommige partijen leeft de vrees dat artsen ervoor kiezen tegen de wil van de patiënt, om later geen verantwoording te hoeven afleggen. Voor het toepassen van euthanasie moet een arts immers aan strenge regels voldoen wil hij vervolging voorkomen. Volgens staatssecretaris Bussemaker (volksgezondheid) zijn daar echter helemaal geen aanwijzingen voor. „Overgaan tot sedatie is geen makkelijke beslissing voor een arts,” vindt zij. „Het is zeker niet in alle gevallen een mooie manier om dood te gaan.”
De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) vindt dat patiënten zelf een keuze moeten kunnen maken tussen euthanasie of diepe slaap. ,,Als sedatie een sluiproute wordt om euthanasie te omzeilen, is dat een zeer kwalijke zaak,” zegt NVVE-woordvoerder Walburg de Jong.
Volgens De Jong krijgt haar vereniging geregeld meldingen van nabestaanden over gevallen waarbij sedatie werd toegepast, ondanks de euthanasie-wens van een patiënt. ,,Getallen kan ik niet noemen. Wij horen alleen de gevallen waarbij het niet goed ging, dat geeft een vertekend beeld.”
In een commentaar bij de studie in het medische tijdschrift spreken Britse deskundigen hun zorgen uit over de toename van sedatie in Nederland. Volgens hen moeten artsen ervoor waken dat de methode een alternatief wordt voor intensieve behandelingen om het leed van patiënten draaglijker te maken.
Volgens De Jong van de NVVE is die vrees onterecht. ,,Het doet geen recht aan de vooruitgang die Nederland ten opzichte van andere landen al heeft geboekt op het terrein van zorg in de laatste levensfase van patiënten.”
Voor de studie werd onderzoek gedaan de verhouding tussen euthanasie en sedatie bij bijna 7000 sterfgevallen in 2005. Die gegevens werden vergeleken met cijfers uit 2001. Sedatie nam in die periode sterk toe; een toename van 1800 gevallen ten opzichte van 2001. De toepassing van euthanasie nam juist af, 1200 minder dan in 2001.
Bij zogenoemde ‘continue diepe sedatie’ wordt een patiënt met bepaalde medicijnen in slaap gebracht. Hij of zij is zich dan niet meer bewust van de omgeving en ongevoelig voor prikkels. Deze behandeling mag volgens richtlijnen twee weken voor de verwachte sterfdatum worden gestart. Patiënten overlijden dan aan de gevolgen van hun ziekte of omdat er geen voedsel of vocht meer wordt toegediend.
Filed under: Euthanasie & Sedatie
