Grafstenen komen tot leven

Gepubliceerd op 20-03-2008 – 11:45
Laatst bijgewerkt 20-03-2008 – 11:45

GOUDA – Als een groene oase, pal naast Uniqema ligt in de Goudse wijk Korte Akkeren een begraafplaats. Een jaar of tien geleden was er nog sprake van dat het geheel zou worden geruimd, maar nu wordt de 175 jaar oude dodenakker gekoesterd.

Inez Meter en Bieneke van Wely bekijken de grafstenen op de begraafplaats achter Uniqema. FOTO PIM MUL

Dat is vooral te danken aan de stichting Oude Begraafplaats en daarbinnen aan twee mensen die zich al jarenlang inzetten voor het behoud en de geschiedschrijving, Inez Meter en oud-voorzitter Ed van Rossum. Het jubileum van de begraafplaats aan de Vorstmanstraat is aangegrepen om een boek uit te brengen, Stenen tot Leven Gebracht. Het eerste exemplaar wordt volgende week zaterdag overhandigd aan Van Rossum. ,,Dat kun je je nu haast niet voorstellen hè, maar jaren geleden heeft de gemeente echt overwogen de begraafplaats op te heffen en alles te ruimen.

Er zijn zelfs brieven in de wijk verspreid met de vraag wie het terrein wilde kopen,’’ zegt Inez Meter, dichteres en bestuurslid van de stichting Oude Begraafplaats.

Ze heeft wat met deze begraafplaats. ,,Mijn grootouders liggen hier begraven,’’ zegt ze. ,,Dus ik kom hier nog wel eens. Zo heb ik eigenlijk ook Ed van Rossum leren kennen. Hij was hier op zoek naar een familielid. Hij was al een paar jaar bezig en ging vrij systematisch te werk. Hij maakte echt een inventarisatie.’’
Om de begraafplaats voor opheffen te behoeden, begonnen ze samen een werkgroep. ,,We hadden het tij mee,’’ zegt Meter. ,,Zo was er een Europese fotowedstrijd voor schoolkinderen. Een paar Goudse kinderen wonnen met foto’s van de begraafplaats een prijs, die in de St.-Jan werd uitgereikt door de toenmalige staatssecretaris voor Cultuur, Nuis. Die bezocht ook de begraafplaats en was onder de indruk. Hij noemde het een mooi plekje dat bewaard moest worden. Dat was echt een klapper voor ons.’’

De begraafplaats aan de Vorstmanstraat bestond eigenlijk vorig jaar 175 jaar, maar het boek was nog niet af. Van Wely: ,,Er was heel veel materiaal en het redigeren heeft meer tijd in beslag genomen dan we hadden gedacht. We konden dus niets anders doen dan besluiten tot een uitstel.’’

Wie de schots en scheef staande grafstenen zo bekijkt, kan niet bevroeden dat van vrijwel alles dat hier is te vinden, materiaal voorhanden is in met name het Streekarchief Midden-Holland.

Meter: ,,Er liggen hier nogal wat notabelen begraven, dus daar is veel van terug te vinden. En we hebben in de loop der jaren veel contact gekregen met nabestaanden van mensen die hier begraven liggen. Die zijn met verhalen gekomen en met fotootjes.’’

De begraafplaats ligt ingeklemd tussen Uniqema en een woonwijk, maar destijds was het braakliggend gebied. ,,Hier was niks; geen huizen, echt buiten de stad. Uniqema kwam pas 25 jaar later.’’ In 1950, toen IJsselhof kwam, werd de begraafplaats gesloten. Meter: ,,In eigen graven kon nog twintig jaar lang worden begraven. In 1972 was het echt afgelopen.’’

De betekenis van de begraafplaats is wijkoverschrijdend, maar dat betekent niet dat de wijk niets heeft met deze plek. Van Wely: ,,Ik was hier een keer toen ik een jongetje tegen kwam. Hij praatte boos in zichzelf. Ik sprak hem aan, kreeg een snauw, maar vroeg hem of hij niet bang was zo alleen, tussen al die doden. Hij vertelde dat als hij boos was hij hierheen ging en hardop praatte. En die mensen die hier liggen, zeggen tenminste niets terug zei hij. Mooi verhaal toch?’’

Het staat in schril contrast met het boek, dat de stenen van deze begraafplaats juist doet leven. Het boek (twintig euro) is te koop bij de Goudse boekhandels, het wijkteam Korte Akkeren en de historische vereniging Die Goude.

Reageer