Gepubliceerd op 02-04-2008 – 05:30
Laatst bijgewerkt 02-04-2008 – 05:30
HEERENVEEN – Hoe een uitvaart er ook ziet, het gaat er om dat de nabestaanden het mooi vinden. Dat spreekt voor zich, vindt Arnout de Jong van Uitvaartverzorging Van der Zwaag.
De jonge directeur van de bekende uitvaartonderneming in Heerenveen en omstreken begrijpt dan ook niets van collega bedrijven die menen dat zij hun eigen visie over het verloop van een uitvaart aan de nabestaanden moeten opdringen. ,,Een uitvaart gaat om de zorgzaam-heid aan de nabestaanden.”
,,Vroeger stonden de rituelen vast, maar dat kan niet meer in deze tijd”, meent De Jong. ,,Als jij gaat bepalen hoe het hoort dan zijn we weer terug bij af. Mensen zijn minder afhankelijk van de mening van een ander en wie is de uitvaartverzorger om dat niet te respecteren”, vraagt hij zich af. Juist vanuit de vraag van nabestaanden zijn de afgelopen jaren nieuwe interessante vormen voor een laatste afscheid ontstaan, heeft hij ervaren.
Opbaarplank
De opbaarplank bijvoorbeeld, waarbij de overledene gehuld in een lijkwade op de baar naar het crematorium of het graf wordt gedragen. De achterliggende gedachte is doorgaans dat het overleden familielid vrij en niet opgesloten de aarde verlaat, legt De Jong uit. ,,Het aardige is dat de opbaarplank en de lijkwade teruggrijpen op oude tradities, zo oud als de mens zelf. Pas later in de geschiedenis ontstond het idee van de kist als een eigen huis voor de overledene.” De wens van nabestaanden om in een rouwsieraad een klein deel van de as te bewaren valt volgens hem ook te herleiden naar het gebruik in de 17e eeuw om sieraden gemaakt van het haar van de overleden te dragen. ,,Sommige mensen willen uit milieuvriendelijke overwegingen een kist van wilgentenen. Of een ongelakte vuren kist van ruw hout. Je ziet dat uitvaarten persoonlijker worden ingevuld”, vertelt De Jong. Volgens hem is dat een goede ontwikkeling die de nabestaanden steunt in het verwerken van hun verdriet. ,,Het gaat daarbij niet om buitenissige toestanden, mensen kiezen vaak voor een expliciet element. Dat kan een door kinderen beschilderde kist zijn, maar net zo goed een eenvoudige rouwbrief. De trend naar eenvoud is juist opvallend.”
Tijd nodig
De uitvaartondernemer gunt de nabestaanden dan ook rustig de tijd om tot een weloverwogen beslissing te komen. Hij wil niet in de eerste uren na het overlijden met een lijst op de proppen komen. ,,De kunst van het vak is om geen druk op te leggen. Voor de verwerking van de dood van een dierbare heeft men nu eenmaal tijd nodig. Sommigen wat meer dan anderen, dat moet je kunnen inschatten. Is men nog niet aan de invulling van de uitvaart toe dan kom ik de volgende dag wel terug en als het nodig is de dagen erna ook.” Wat dat betreft is Van der Zwaag nog een uitvaartonderneming van de oude stempel, meent De Jong.
Eerbied vindt hij een voorwaarde voor de uitoefening van zijn bedrijf. En vertrouwen. Zo krijgen de nabestaanden een eigen sleutel van Het Afscheidshuis, het rouwcentrum van Van der Zwaag bij Oranjewoud, zodat zij op elk tijdstip van de dag de overledene in de rouwkamer kunnen bezoeken. Als de bezoekers zin hebben staat er koffie, voor kinderen is er een speelhoek. Het kan voorkomen dat meerdere families elkaar treffen in het Afscheidshuis, maar dat ziet De Jong niet als een bezwaar. In tegendeel zelfs, zij vinden steun door de constatering dat zij niet alleen staan in hun verdriet, heeft hij gemerkt. Je hoeft ook niet geheimzinnig te doen over de dood.
Kikker helpt kinderen
De Jong betreurt dan ook de ondergeschikte rol die kinderen dikwijls krijgen toebedeeld bij uitvaarten. ,,Ouders denken hun kinderen te beschermen door de confrontatie uit de weg te gaan, maar daarmee werk je het omgekeerde in de hand. Op die manier maak je kinderen bang. Laat ze maar meekomen”, adviseer ik de ouders, ,,de dood hoort bij het leven. Er bestaan prachtige kinderboeken, zoals Kikker en het vogeltje van Max Velthuijs, waarin ook voor de allerjongsten de dood op een heel natuurlijke manier wordt uitgelegd.” Maar ook volwassenen raadt hij aan om tijdig na te denken over het einde van het leven. ,,Voor de persoonlijke invulling van het einde zijn veel mogelijkheden en die sterken nabestaanden doorgaans in hun rouwverwerking’’, is zijn ervaring. Op de website van de uitvaartonderneming www.vdzwaag.nl kunnen mensen ideeën op doen. Ook zouden mensen eens kunnen overwegen om overlijdensadvertenties in de plaatselijke huis aan huiskrant te publiceren, geeft hij aan. Eigenlijk is het vreemd dat dat nauwelijks gebeurd in Heerenveen, ten slotte wil men toch graag het overlijden in eigen kring bekend maken.
http://www.deheerenveensecourant.nl/archief/20080403-13-uitvaart.htm
