Bijna alles kan en mag ……

Bijna alles kan en mag zelf gedaan worden

Tekst gecontroleerd op 07-07-2008 !

Wat is er allemaal toegestaan in Nederland op het gebied van begraven en cremeren? Veel volgens de Wet op de lijkbezorging. Maar wie heeft deze wet ooit ingezien? En wie heeft er zin in om deze taaie en gortdroge wetsregels door te nemen? Daarom heeft Uitvaartinformatie-Bolink enkele belangrijke zaken die u zelf mag en kan regelen op een rij gezet.

U mag de uitvaart geheel zelf regelen
U bent niet verplicht een uitvaartondernemer in de arm te nemen. Het gebeurt zelden dat nabestaanden alles zelf regelen, maar het mag wel. Het kan zijn dat u stuit op enige weerstand van personen en instanties die dit niet gewend zijn. U kunt er ook voor kiezen slechts enkele onderdelen (bijvoorbeeld het vervoer) door een uitvaartondernemer te laten regelen.

U mag zelf aangifte doen bij de Burgerlijke Stand
De wet zegt dat iedereen die `kennis heeft van het overlijden` aangifte kan doen. Meestal doet de uitvaartondernemer dit, maar waarom een geboorte wel zelf aangeven en een overlijden niet? (De naam van degene die aangifte doet komt op de overlijdensakte te staan.) Bij het doen van de aangifte moet u de door de arts verkregen overlijdensverklaringen A & B overleggen. Was de overledene getrouwd dan moet ook het trouwboekje mee. De ambtenaar van de Burgerlijke Stand stelt een akte van overlijden op. Deze akte is het bewijs van overlijden en geeft tevens het verlof tot begraven en cremeren.

U mag de overledene zelf afleggen, thuis opbaren en kisten
Denkt u daar zelf niet toe in staat te zijn, dan kunt u de hulp van een deskundige inroepen, bijvoorbeeld een verpleegkundige. U kunt deze helpen bij het afleggen of er `alleen maar` bij aanwezig zijn. Overlijdt iemand in een ziekenhuis of verpleeghuis dan moet u nadrukkelijk kenbaar maken dat u bij het afleggen aanwezig wilt zijn.


Thuis opbaren kan altijd, ook als iemand in het ziekenhuis is overleden. Voor het opbaren thuis kan via de uitvaartonderneming een koelelement worden gehuurd. Grote uitvaartondernemingen hebben deze zelf in huis. Soms is ramen sluiten voldoende. Nare geuren kun je ook voorkomen met wierook, absorberende korrels of gemalen koffie.

U mag zelf een kist maken
Het enige dat de wet over de kist zegt, is dat deze niet vervaardigd mag zijn van kunststoffen of metalen. Een uitzondering wordt gemaakt voor de kleine delen zoals handvatten, schroeven en ornamenten, omdat deze bij crematie makkelijk van de kist verwijderd kunnen worden en bij begraven de ontbinding van het lijk niet in de weg staan. Het verwijderen moet dan wel weer vanaf de buitenkant plaats vinden, want het crematorium-personeel mag NOOIT een aangeleverde kist om welke reden ook open maken! Een crematiekist moet uiteraard uit brandbaar materiaal bestaan. Begraafplaatsen en crematoria kunnen bepaalde voorschriften hanteren wat betreft de afmetingen van de kist. Informeer hierover vooraf bij de betreffende begraafplaatsen of crematorium. Gebruikelijke afmetingen zijn 180 tot 200 cm lang en 50 tot 55 cm breed. De nieuwe ovens bij de crematoria spelen al in op de nieuwe maximale maten namelijk 110 breed en 240 lang !

Kistenfabrikanten leveren over het algemeen niet aan particulieren, maar het gebeurt wel. Tegenwoordig zijn er ook op diverse plaatsen uitvaartwinkels waar men als particulier een kist kan kopen.

De wet zegt dat bij crematie het lijk van een vuurvast identiteitssteentje moet worden voorzien, bij begraven komt er een registratienummer (met sticker of met viltstift, op een onzichtbare plaats) op de kist.

Er mag ook zonder kist begraven of gecremeerd worden
Er mag ook een ander omhulsel gebruikt worden, bijvoorbeeld een lijkwade, mits deze vervaardigd is van vergankelijk materiaal. Een lijk geheel zichtbaar, zonder enig omhulsel, begraven of cremeren mag niet zowel wettelijk maar ook niet omdat men het te confronterend vindt voor de uitvaart-medewerkers en het aanwezige publiek. En als draagbaar mag dan weer een eenvoudige plank worden gebruikt welke wel moet voldoen aan de eisen van het crematorium. Dit inverband met de invoermogelijkheden van de oven. Kiest u voor een ander omhulsel dan een kist dan is het belangrijk vooraf bij het crematorium of de begraafplaats te informeren of dit technisch mogelijk is, want er zijn begraafplaatsen en crematoria die het weigeren.

De kist mag in een ander vehikel dan een rouwauto vervoerd worden
De wet bevat geen enkel voorschrift betreffende het vervoer naar begraafplaats of crematorium. Gemeentes zijn vrij, in het kader van de Algemene Politie Verordening hier regels over op te stellen. In de ene gemeente, zoals Amsterdam, is elk vervoermiddel toegestaan: privé-auto, boot, koets, bakfiets et cetera. Een andere gemeente kan al moeilijk doen als u de overledene in het eigen Volkswagenbusje wilt vervoeren. Maar ongeacht welk vervoermiddel U neemt ook hier mag het lijk absoluut niet onbedekt zijn !

U mag de overledene wettelijk zelf naar het graf toedragen en in het graf laten zakken
U bent wettelijk niet verplicht dragers in te huren. De meeste begraafplaatsen zullen geen bezwaar maken als u de kist zelf in het graf wilt laten zakken en de kuil vervolgens zelf dichtgooit, maar overleg hierover vooraf met de begraafplaats.

U mag bij de verbranding van de overledene tijdens de invoer en de 1e 5 minuten aanwezig zijn.


De wet legt u niets in de weg als u ook de verbranding van het lijk wilt bijwonen. Of hier aan tegemoet kan worden gekomen hangt echter geheel af van het beleid en de inrichting van het crematorium. De meeste crematoria zullen uw aanwezigheid in de verbrandingsruimte toestaan. Maar wederom: overleg hierover vooraf.

U mag, ongeacht waar u woont, in elk crematorium in Nederland gecremeerd worden en u hoeft niet in de eigen woonplaats begraven te worden. U bent wel afhankelijk van de beheerder van het het kerkhof.


Nederland kent gemeentelijke en bijzondere begraafplaatsen. De beheerders van een bijzondere begraafplaats (joods, rooms-katholiek of protestants) kunnen personen van andere gezindten dus weigeren. Op kleine parochiekerkhoven zullen over het algemeen alleen leden van de eigen parochie begraven worden.

De asbus mag thuis bewaard worden
Een maand nadat de as in de bus is geborgen mag deze mee naar huis genomen worden door de nabestaanden. Het begrip `nabestaanden` is in de wet zeer ruim genomen: `de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of andere levensgezel, dan wel een meerderjarige erfgenaam of anders degene die de zorg voor de asbus op zich neemt.`
Sinds enkele jaren mag de as op elk willekeurige plaats verstrooid worden, mits u vooraf toestemming heeft gevraagd van de eigenaar van de grond. Wettelijk klopt deze tekst helemaal. Maar elk crematorium zal de asbus alleen meegeven aan de opdrachtgever – ook al heeft U een uitvaartleider de aanvraag laten doen één persoon tekent het contract als opdrachtgever !

Een van de belangrijkste zinnen in de wet luidt: `De lijkbezorging geschiedt overeenkomstig de wens of de vermoedelijke wens van de overledene, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden.` Leg speciale wensen dan ook vast op papier of laat ze weten aan de mensen in uw omgeving. En eigen geschreven Wilsbeschikking – zeg dus wensenpakket – heeft geen wettelijke kracht. Wilt u als nabestaande zelfs alles doen ongeacht wat de overledene wenste dan mag en kan dat. Dus laat via een Notaris uw wilsbeschikking wettelijk registreren , als men dan ook maar iets veranderd wat NIET aan Uw wens voldoet dan begaat men een strafbaar feit !

Wat moet? en Wat mag niet?

* De begrafenis of crematie mag pas 36 uur na overlijden plaatsvinden, maar moet binnen 5 dagen gebeuren. * Na het overlijden moet de arts gewaarschuwd worden. Deze geeft een verklaring van overlijden af, waarmee een verlof tot begraven en cremeren kan worden aangevraagd. * Het lichaam mag niet gebalsemd of op andere wijze geconserveerd worden, behalve als er vervoer naar het buitenland moet plaatsvinden of als het lichaam ter beschikking van de medische wetenschap is gesteld.

  • Begraven mag alleen op een begraafplaats en cremeren mag alleen in een crematorium.
  • Bronvermelding !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: