‘Begraafplaats is voor katholieken in beginsel plek voor devotie’


RAALTE/HOLTEN/RIJSSEN — ,,De funeraire cultuur in deze streek is over het algemeen eenvoudig en eenvormig”, zegt Bert Pierik in het deeltje over de Sallandse Heuvelrug dat hij heeft geschreven in een uitgebreide reeks over begraven in ons land.

,,Maar”, voegt hij er meteen aan toe, ,,wie goed kijkt ziet toch interessante accentverschillen op het vlak van godsdienst, vormgeving en materiaalgebruik.”

Het boekje beschrijft begraafplaatsen van Holten tot Hellendoorn en van Rijssen tot Raalte. Het is een interessant gebied als je kijkt naar de verdeling tussen katholiek en protestant.

,,Uiteindelijk”, zegt Pierik, ,,ontstond het opmerkelijke beeld dat ten westen van de Sallandse Heuvelrug een katholieke enclave in een voor het overige protestants Salland ontstond, terwijl ten oosten daarvan een protestants gebied aan de rand van katholiek Twente kwam te liggen.”

Pierik heeft ook oog voor de cultuurhistorische betekenis en voor details: bij vrijwel elke beschreven begraafplaats weet hij wel een paar aardige bijzonderheden te vermelden.

Het boekje begint met een contrastbeschrijving tussen Raalte en Rijssen. Het katholieke Raalte, met zijn prachtvolle beelden en bij uitstek roomse symbolen, tegenover het sobere calvinisme van Rijssen, waar Belcampo bij zijn kale schrijversnaam-met-jaartallen ligt begraven en niet als Herman Pieter Schönfeld Wichers.

,,Een begraafplaats”, legt Bert Pierik uit, ,,is voor katholieken in beginsel vooral een plek voor devotie. Het graf wordt regelmatig bezocht en onderhouden. Er wordt een gebed uitgesproken, sommige graven hebben zelfs nog een knielbankje, er wordt een kaarsje ontstoken of er worden bloemen gebracht.”

Katholieke begraafplaatsen zijn gewijd en altijd staat er het beeld van de gekruisigde Jezus, al dan niet op een calvarieberg. Voor protestanten daarentegen heeft de begraafplaats geen godsdienstige betekenis.

,,Het zielenheil is immers een zaak van God alleen. Het is niet de bedoeling om het graf regelmatig te bezoeken om de doden te eren.”

Het boekje geeft een mooi overzicht van de in de loop der tijden gebruikte materialen.

De armoedige houten grafplanken uit de crisisjaren op de oude gemeentelijke begraafplaats in Holten steken schril af tegen de rijkversierde Jugendstilzerken van duur Hugelsteen uit Zweden. ,,De grotere dorpen hadden een maatschappelijke bovenlaag, die zich ook op de laatste rustplaats wilde onderscheiden.” Bronvermelding

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: