Vraag naar natuurgraven groeit

Gepubliceerd op 08-02-2008 – 21:28
Laatst bijgewerkt 08-02-2008 – 21:28

De interesse in natuurbegraven in Nederland is groot. Natuurbegraafplaats Bergerbos in Limburg kan de vraag net aan.

Met een dof geluid ploft het zand neer op het deksel van de doodskist. Huub Kluitmans zet zijn spade in de grond en rust even uit. Deze begrafenis gaat hem niet makkelijk af. Hij heeft de overledene gekend en nog samen met hem een plaatsje uitgezocht.

Kluitmans: “Het was een lieve, aardige man. Hij wilde naast zijn schoonzoon liggen, die twee jaar geleden is overleden. Hij ligt nu mooi onder de bomen. Hier is rust. Zijn geest is hopelijk op de plek waar we allemaal naartoe willen.”

Naamplaatjes
Huub Kluitmans is directeur van Natuurbegraafplaats Bergerbos in Sint Odiliënberg in Midden-Limburg. Hier geen aangeharkte grindpaden, gemaaide gazons en zeker geen lange rijen grafzerken. Rust en vooral natuurlijkheid overheersen. De overledenen zijn midden in het bos begraven. Alleen kleine naamplaatjes markeren de graven. De natuur heeft vrij spel. Overal liggen bladeren en takken.

Natuurbegraafplaats Bergerbos heeft een oppervlakte van 7 hectare. De begraafplaats bestaat vijf jaar. Er liggen nu zo’n vierhonderd mensen begraven. In het eerste jaar werden er slechts twintig mensen begraven, maar dat aantal is vorig jaar opgelopen tot 104. Directeur Kluitmans: “Natuurbegraven is heel erg populair. Er zijn hier veel plaatsen gereserveerd. Met honderd begrafenissen per jaar zitten we hier echt aan ons maximum.”

Toch kan Kluitmans voorlopig nog vooruit. Hij heeft berekend dat maar liefst tienduizend mensen in het bos kunnen worden begraven.

Zwanger
Henk Beckers laat het graf van zijn vrouw Toos zien. Twee lage basaltblokken voorzien van enkele bronzen plaatjes vormen een bescheiden grafmonument. Bovenop de blokken staat een kleine lantaarn en ligt een stenen hartje, achtergelaten door de jongste dochter van het echtpaar. Ze wil zo haar moeder laten weten dat ze zwanger is. Natuur, rust, vrijheid en oorspronkelijkheid bepaalden de keuze van het echtpaar Beckers voor Bergerbos. Henk Beckers woont in Sint Odiliënberg en gaat regelmatig met zijn hondje in het bos wandelen: “Het is hier niet zo aangeharkt en gecultiveerd. Je ontmoet hier mensen die van de natuur houden, maar ook hun dierbaren komen bezoeken. Die mensen zijn treurig, maar er wordt ook veel gelachen. Dat hoort ook bij het leven en de rouwverwerking. Op een reguliere begraafplaats gebeurt dat niet zo snel, denk ik. Daar is de sfeer veel formeler.”

Weerzin
Natuurbegraven is overgewaaid uit Engeland, waar enkele honderden natuurbegraafplaatsen zijn. Nederland heeft er slechts twee: Bergerbos en Natuurbegraafplaats Westerwolde op de Veluwe. Maar de interesse voor natuurbegraven in Nederland neemt toe. Dat bleek vorig jaar uit onderzoek van de Hogeschool Van Hall Larenstein, een onderdeel van de Wageningen Universiteit.

Volgens directeur Huub Kluitmans van Bergerbos komt die populariteit deels voort uit weerzin tegen de reguliere begraafplaatsen: “De mensen die hier voor kiezen hebben het helemaal gehad met de traditionele begraafplaatsen. De regie is daar in handen van de gemeentes of de kerk. Die hanteren een soort strafbeleid: netjes op een rijtje liggen en iedereen hetzelfde grafteken.”

Teddyberen
Toch kent ook Bergerbos regels. Grafmonumenten mogen bijvoorbeeld niet hoger zijn dan anderhalve meter en het neerzetten van allerlei spullen zoals teddyberen, knuffels en foto’s is uitdrukkelijk niet de bedoeling. Natuurlijkheid staat voorop.

In het begin is het wel eens misgegaan. Kluitmans laat een grafmonument zien van een overleden kind. Twee grote stenen staan op het graf en er liggen verschillende speelgoedjes. “Dit is eigenlijk een uitwas. Het monument van twee meter is veel te hoog. Hier worden heggetjes geplant, geschoffeld en geharkt. Dat is niet de bedoeling. Je moet de natuur met rust laten.”

Achteraf vindt Kluitmans dat hij veel te soepel is geweest, maar hij vond het moeilijk om ouders die rouwen om hun kind vermanend toe te spreken: “In het begin waren we bang dat een te streng beleid mensen zou afschrikken. Maar het werkt juist andersom. Je moet de natuurlijkheid waarborgen. Toch zal ik de laatste zijn die de teddyberen weghaalt. Als ouders van plan zijnom dingen neer te zetten op het graf van hun kind, heb ik liever dat ze naar een algemene begraafplaats gaan.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: