Landschapsbeheer slaat alarm

Gepubliceerd op 17-03-2008 – 15:00
Laatst bijgewerkt 17-03-2008 – 15:00

Reddingsplan voor vervallen kerkhoven.

Leeuwarden – Van de zesduizend kerkterreinen en begraafplaatsen in Nederland is een groot deel ernstig verwaarloosd, waarschuwt Landschapsbeheer Nederland. Dat blijkt uit een landelijke inventarisatie. Samen met het Prins Bernhard Cultuurfonds is er een reddingsplan gemaakt voor de bedreigde kerkhoven.

,, De plek waar onze voorouders begraven liggen, daar moet je respect voor hebben”, zegt onderzoeker Eward Timmerman van Landschapsbeheer Nederland. ,,

Toch plegen we onbewust grafschennis, als je kijkt naar de staat van de begraafplaatsen.” Kerkterreinen zijn markante plekken die bijdragen aan de identiteit van een dorp of een streek, stelt Timmerman. Naast de cultuurhistorische en landschappelijke waarde hebben de kerkhoven ook een ecologische waarde. Vaak is er in de loop der eeuwen bijzondere flora terechtgekomen.

,,Je ziet dat de terreinen vervallen zodra het begraven op die plaats ophoudt.”

Zerken verzakken, het groen overwoekert de stenen en na verloop van tijd lijkt sloop en ruiming de enige optie. ,,Dat is doodzonde”, zegt Timmerman. Een groot deel van de terreinen rond de kerken, en de meeste begraafplaatsen zijn eigendom van gemeenten. ,,Die staan voor de afweging of de hoge kosten van het onderhoud van zo’n terrein nog wel te verantwoorden zijn. Vaak is de conclusie van niet, en hoopt men dat particulieren het beheer zelf gaan doen.”

Om verdere schade tegen te gaan is het Cultuurfonds het project ‘Groene Kerkterreinen’ gestart, en heeft 100.000 euro beschikbaar gesteld. Het project begon met een landelijke inventarisatie, en gaat verder met een aantal voorbeeldprojecten in de provincies, en het organiseren van cursussen voor vrijwilligers en beheerders voor het opknappen van de terreinen.

Uit de voorlopige inventarisatie is gebleken dat het om ongeveer vierduizend begraafplaatsen gaat, waaronder veel kerkhoven, en nog eens tweeduizend kerkterreinen zonder graven. De komende tijd wordt in kaart gebracht hoe het onderhoud ervoor staat op elk van de terreinen, en wie de eigenaar is.

Voor Fryslân is het beeld nog niet duidelijk, maar ook in deze provincie zijn er begraafplaatsen genoeg die aandacht verdienen. De Oude Stadsbegraafplaats van Leeuwarden is dankzij de rol in het tv-programma Restauratie zelfs een landelijk bekend voorbeeld geworden. De begraafplaats liep de hoofdprijs van 1 miljoen euro mis, maar de gemeente zegde wel toe om het lijkenhuisje op te knappen en onder de wandelpaden drainage aan te brengen. Voor herstel van de zerken en hekjes is geen geld.

Volgens Timmerman kan het Cultuurfonds uitkomst bieden in zulke gevallen. ,,Het fonds wil het voor particulieren eenvoudig maken om subsidie aan te vragen voor herstel van een terrein.” De inventarisatie – die over twee maanden klaar kan zijn – biedt dan een goed aanknopingspunt. Dat de eigenaar vaak een gemeente is, hoeft geen bezwaar te zijn. ,,Als ze het terrein onderbrengen in een stichting, is het al goed.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: